بازار نوظهور آفریقا اکنون که جهان با یک بحران مالی اقتصادی بزرگ روبرو است وقت مناسبی است تا نگاهی به یک اقتصاد نو ظهور مثل آنگولا شود.
این مطلبی است که مانوئل نونسی وزیر اقتصاد آنگولا در سمینار آینده بازار نوظهور آفریقا که در لندن برگزار شد؛ عنوان کرد. وی طی سخنانی اظهارداشت: موسسه امور بینالمللی رویال به عنوان یک موسسه پیشتاز در عرصه بررسی و تحلیل موضوعات اساسی بینالمللی اعتبار و منزلت بسیار زیادی برای خود کسب کرده است.از سال 1920 این موسسه در حال تلاش برای بهتر درک کردن اینگونه مسایل بویژه درخصوص روابط جاری فیمابین ملل مختلف در اقصی نقاط جهان است. وی خاطرنشان کرد: شاید موضوع این همایش تناسب چندانی با منطقه ما یعنی قاره آفریقا نداشته باشد. 200 سال پیش بود که آنچه که مورخین آن را رشد اقتصادی نوین مینامند در همین محل یعنی انگلستان شروع شد. قبل از آن تمایز ویژهای بین الگوها یا نرخ رشد اقتصادی کشورهای مختلف برحسب رشد یا درآمد سرانه نبود. انقلاب صنعتی در اینجا بوجود آمد و به سایر کشورهای اروپایی سرایت کرد و سپس در آنسوی اقیانوس در آمریکا خود را تثبیت کرد و در نتیجه ماشین و فنآوری جای نیروی کار انسانی را گرفت. وزیر اقتصاد آنگولا ادامه داد: حالا پس از دویست سال ما شاهد شکلگیری انقلابی مشابه هستیم. شکل نوین بنیانهای جامعه صنعتی، یک جامعه جهانی دانشمحور است که در آن نظامهای اطلاعاتی بطور روزافزونی به هم پیوند مییابند و فنآوری اطلاعات مبتنی بر شبکه واقعی جهانی یعنی اینترنت است. وی با اعتقاد بر اینکه عوامل موثر برای افزایش بهرهوری و رشد اقتصادی مداوم دیگر بطور ساده نیروی کار، ماشینی کردن تولید و یا حتی سرمایه پولی نیستند تصریح کرد: اکنون اطلاع از راهحلهای نوین براساس فنآوریهای بسیار پیچیده عامل قطعی برای عدم توقف رشد اقتصادی شده است. عامل قطعی رشد مداوم اقتصادی کشورها دیگر عوامل فیزیکی نیست بلکه این ایدهها است که عامل تعیینکننده است. عوامل فیزیکی در طول زمان ارزش خود را از دست میدهند در حالیکه ظرفیت انسانها برای تولید ایدههای جدید پایانناپذیر است. برای همین است که رشد اقتصادی کشورها پایانناپذیر است. وی با طرح این سوال که آفریقا این قارهای که در گذشته سودی از انقلاب صنعتی نبرده است، چگونه خود را برای مواجه با روند اجتنابناپذیر جهانی شدن آماده میکند؟ یادآور شد: این درست است که نقطه شروع کار برای ما ناخوشآیند است. ما نه تنها مجبور هستیم که با تمام چالشها که سایر قارهها در یک محیط بسیار رقابتی مواجه هستند، روبرو شویم بلکه مجبور هستیم بنیانهایی برای جامعه نوین صنعتی بنا کنیم و بسترهای لازم که در مقایسه با سایر قارهها از آن بهرهمند نیستیم، بدست آوریم. اما این هم صحیح است که برخلاف آنچه که در ابتدای انقلاب صنعتی رخ داد، اکنون سرنوشت ما آفریقاییها در دست خودمان است. وی بر این باور است ؛ برای اینکه آفریقا از این جامعه دانش محور بهرهبرداری کند باید چهار موضوع اساسی؛ تقویت مردمسالاری وا تحاد و انسجام داخلی کشورها، توسعه ظرفیتهای بینادی کشورها و حصول بهبود و قابل توجه در وضعیت دولتها، تضمین نرخ رشد اقتصادی بالا و بهبود کیفیت زندگی شهروندان و ترویج ادغام مناسبتر با ساختارهای اقتصادی بینالمللی به سرعت عملی شود. وی یاد آور شد: اگر ما بتوانیم در رسیدن به اهداف فوق موفق باشیم، قطعاً در میان کشورهای برنده در روند جهانی شدن که همه ما درگیر آن هستیم، خواهیم بود. دولت ما، دولت جمهوری آنگولا، پس از آنکه موانع مختلفی از جمله یک جنگ طولانی و خوب را با موفقیت پشت سر گذاشت ملزم به مدیریت این چالش است. ما میخواهیم در میان برندگان در روند جهانی شدن باشیم. نونسی متذکر شد: این سمینار درخصوص بازار نوظهور آفریقا (به عنوان یک منطقه واحد) است. من به عنوان وزیر اقتصاد آنگولا این فرصت را دارم که در این نشست پایانی درخصوص کشور خودم صحبت کنم که در واقع فرصتی بزرگ برای من است و به خاطر آن از برگزارکنندگان سمینار تشکر میکنم. مردم آنگولا تنها هفت سال پیش به صلح رسیدند. فقط در همین هفت سال ما گامهای مهمی برای تثبیت صلح، تقویت مردمسالاری و آشتی ملی برداشتهایم. وزیر اقتصاد آنگولا ادامه داد: محیط صلح و ثبات و سیاستهای اقتصادی واقعبینانه که توسط دولت ما وضع شده است، ثبات اقتصاد کلان و بنیانگذاری نهادهای توسعه اقتصادی سریع را میسر ساخته است و آنگولا را در میان کشورهای با رشد اقتصادی بالا قرار داده است. لذا آنگولا میتواند اکنون جزیی از یک بازار بزرگ نوظهور آفریقا محسوب شود. لازم به ذکر است که گرچه آنگولا کشوری است که هنوز وابستگی زیادی به بازار نفت دارد ولی این نرخ رشد کاملاً نتیجه رشد صنعت نفت نیست. نرخ رشد اقتصادی بالا همچنین ناشی از سرمایهگذاریها در بخش عمومی است که دولت پس از رسیدن به صلح و ثبات سیاسی انجام داده است. وی خاطرنشان کرد: در پایان این دوره هفت ساله ما افتخار میکنیم که شاهد هستیم که این سرمایهگذاریها مفید بودهاند. افراد زیادی به ما توصیه کردند مخارج دولتی را کاهش دهیم و بخشی از درآمدهای ناشی از افزایش در قیمت نفت را در یک صندوق ذخیره برای نسلهای بعدی حفظ کنیم. از آنجا که تناقضی در این دو موضوع نیست ما هر دو کار را انجام دادیم. ما یک صندوق ملی ذخیره درست کردیم تا بخشی از درآمدهای ناشی از افزایش در قیمت نفت رادر آن پسانداز کنیم و از طرف دیگر بطور جدی بخشی از درآمدها را در طرحهای کارآمد بخش عمومی سرمایهگذاری کردیم. در صورتی که امکانات فیزیکی و اجتماعی به میزان کافی ساخته نشود نسلهای بعدی زندگی دشواری خواهند داشت. وی با اشاره به اینکه سیاست ترمیم و نوسازی زیرساختهای تولیدی و اجتماعی کشور منجربه تحرک بیشتر مردم و کالاها شده اذعان داشت: در این ارتباط باید متذکر شد که از سال 2006 به بعد تولید ناخالص داخلی در بخش غیرنفتی بیشتر از بخش نفت رشد کرده است که این نشانهای مثبت از متنوعسازی اقتصاد آنگولا است. نونسی با اشاره به مناسب بودن سیاستهای اقتصادی اخذ شده تصریح کرد:این واقعیت که علیرغم اتخاذ سیاستهای سرمایهگذاری سریع در مرمت و نوسازی زیرساختهای بخش عمومی، تثبیت اقتصاد کلان در زمینه تورم و وضعیت پولی نیز با موفقیت پیش رفته است، نشان داد که سیاستهای اقتصادی اتخاذ شده درست بودهاند. پول ملی با ثبات ماند و نقش خود بعنوان وسیله تبادل و ذخیره ارزش را حتی کاراتر نیز ایفا کرد. وزیر اقتصاد آنگولا افزود: در یک دوره 19 ساله بین سالهای 1989 و 2008 اقتصاد آنگولا بطور متوسط سالانه 9 درصد رشد داشته است. همچنین در پنج سال گذشته یعنی سال 2004 تا 2008 متوسط نرخ رشد در حدود 4/17 درصد بوده است که به معنی 2/102 درصد رشد انباشته به قیمتهای واقعی است. براین اساس میتوان گفت که تولید ناخالص داخلی در پنج سال گذشته بیش از دو برابر شده است. وی نرخ رشد بخش غیرنفتی در سال 2006 را 9/25 درصد و رشد بخش نفتی را 1/13 درصد عنوان کرد و گفت: این نرخها در سال 2007 برای بخش غیرنفتی 7/25 درصد و برای بخش نفت 4/20 درصد بود. به گفته وی در سال 2008 نرخ رشد بخش غیرنفتی 15 درصد و بخش نفت 3/12 درصد بوده است همچنین؛ نرخ تورم سال به سال پایین آمده است بهگونهای که در سه سال گذشته نزدیک به 10 درصد بوده است. 12 درصد در سال 2006، 79/11 درصد در سال 2007 و 2/13 درصد در سال 2008. وزیر اقتصاد آنگولا با بیان این مطلب که در سال 1996 ما تورم افسار گسیختهای با نرخ سالانه 3000 درصد داشتیم اظهارداشت: سیاست اقتصادی دولت به نحوی پیگیری خواهد شد که در چند سال آینده نرخ تورم تک رقمی شود. وی افزود: در چنین همایشی شاید مناسب نباشد ولی ما مایلیم افتخار کنیم که این موقعیتها نتیجه سیاستهای طراحی شده و اجرا شده توسط متخصصین آنگولا بوده است. گرچه این سیاستگذاریها در تناقض با توصیههای خیرخواهانه برخی سازمانهای مالی بینالمللی بود. در آنگولا ما چنین فکر میکنیم که این ما آنگولاییها هستیم که مسوولیت سیاسی و وظایف میهن پرستانه برای توسعه کشورمان داریم. این ما هستیم که جنبههای خاص اقتصاد کشورمان و رفتار بازیگران اقتصادی را خوب میشناسیم. ما نه تنها این مسوولیت را برگردن خود میگذاریم بلکه ما توانایی دگرگونسازی واقعیتهای کشورمان را نیز داریم. نونسی خاطرنشان کرد: آنگولا از لحاظ جغرافیایی کشوری نزدیک به سایر کشورهای جهان نیست ولی با همه کشورهای جهان براساس همکاریهای واقعی و منافع دوجانبه روابط دارد. ما بهترین روابط با سازمانهای برتن وودز، صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی داریم. آخرین ارزیابی صندوق بینالمللی پول از اقتصاد آنگولا موفقیتهایی که اشاره شد را تایید کرد. این موفقیتها به ما یک اعتبار دولت مسئول و صلاحیتدار میدهد که این اعتبار پیش شرطی برای برقراری مشارکت بینالمللی هم از لحاظ روابط موسسهای و هم از لحاظ کسب و کار است. وزیر اقتصاد آنگولا نتایج انتخابات پارلمانی برگزار شده در ماه سپتامبر سال گذشته را نشان از اعتماد مردم آنگولا به کار دولت دانست و گفت: ما معتقدیم که افزایش سرمایهگذاری مستقیم خارجی در آنگولا و روند روبه رشد منافع اقتصاد جهانی در آنگولا نیز از نتایج اعتبار روزافزونی است که به سختی از تلاشهای ما حاصل شده است. نونسی افزود: ما میخواهیم یک جامعه برابر و توسعهیافته در آنگولا بنا کنیم که در آن براساس فرصتهای برابر برای همه و تاکید ویژه بر توسعه انسانی و توزیع عادلانه درآمد ملی فقر شدید و گرسنگی از بین برود و ثبات سیاسی و اجتماعی برقرار شود. جامعهای که تضمین کند که خانوادهها از مسکن مناسب، آب بهداشتی، برق، خدمات بهداشتی و آموزشی و سایر منافع عمومی که در واقع بیانگر خوشبختی جامعه هستند، بهرهمند هستند. وی با اعتقاد براینکه؛ با یک سیاستگذاری اقتصادی و اجتماعی که اولویتهای مناسبی را برقرار میکند ما به جامعهای که میخواهیم برسیم دست خواهیم یافت خاطرنشان کرد: دو اولویت در راهبرد ما وجود دارد: سرمایهگذاری در سرمایههای انسانی و نوسازی زیرساختارهای اقتصادی و اجتماعی. این راهبردی است که ما اجرا میکنیم و امید داریم که آن منجر به موفقیت ما شود. نونسی با اشاره به اینکه آنگولا در صدد نوسازی شبکه بنادر، راهآهن و فرودگاههای این کشور است اظهارداشت: هزاران کیلومتر جاده احداث شده در سالهای اخیر باعث شده است که جابجایی مردم و کالاها بیشتر شود و از این طریق تقویت پیوستگی ملی ممکن شود همچنین تولید و شبکه توزیع برق از طریق پروژههای متعدد بزرگ نظیر سد و پروژههای کوچک نظیر نیروگاههای کوچک در حال توسعه است. وی افزود: ما برنامهای برای احداث مناطق ویژه اقتصادی و شهرکهای صنعتی، توسعه و تولید صنعتی محصولات کشاورزی و ساخت و ساز داریم. ما اعتقاد داریم که این موثرترین راه برای حصول اطمینان نسبت به مکمل بودن سرمایهگذاریهای بخش خصوصی و بخش عمومی و حصول اطمینان نسبت به بهرهبرداری از منافع ناشی از مقیاس بزرگ اقتصادی و توسعه پایدار و متنوع اقتصادی است. وی با بیان این مطلب که جهان درحال تجربه یک بحران بزرگ و عمیق مالی و اقتصادی است که تنها با بحران بزرگ دهه 30 قابل مقایسه است اظهارداشت: کاهش درآمدهای نفتی و الماس به دلیل کاهش قیمتهای صادراتی، تاثیر بر فعالیتها، سرمایهگذاریها، سودآوری و اشتغال در بخشهای نفت و الماس، کاهش در جریان ورود سرمایه از خارج شامل کمکهای توسعهای و سرمایهگذاری مستقیم خارجی، دشواریهای زیاد در تامین منابع مالی (وام) خارجیو فشار بر دخایر ارزی کشور به دلیل کاهش جریان ورود ارز خارجی به کشور را ناشی از تاثیراین بحران بر همه کشورهای جهان از جمله اقتصاد آنگولا بوده است. نونسی با اعلام این مطلب که دولت آنگولا مجموعهای از اقدامات جدی برای مقابله با وضعیت جاری مالی ـ اقتصادی جهان انجام داده و برای سال 2009 سناریو اقتصاد کلان خود تصویب کرده است متذکر شد:آنگولا مسیر رشد اقتصادی خود در سال 2009 را، گرچه با یک نرخ پایین در فضایی با ثبات اقتصاد کلان و یک رشد اقتصادی بالاتر از نرخ پیشبینی شده برای رشد جمعیت (3 درصد) ادامه خواهد داد. این بدان معنی است که در شاخص درآمد سرانه واقعی رشد مثبت خواهد داشت. این ما را نسبت به اینکه اقتصاد کشور میتواند برنامههای خود در زمینه مبارزه با فقر، توسعه طرحهای بزرگ در عرصه نوسازی ساختارهای اقتصادی و اجتماعی، تقویت تولید و اصلاحات ساختاری را ادامه دهد، مطمئن میسازد. همچنین اقداماتی جهت حصول اطمینان نسبت به متنوعسازی اقتصاد و کنترل مخارج دولتی شامل ؛ کاهش مخارج بخش عمومی در خدمات و کالاها تا حداقل مخارج الزامی، برنامهریزی مجدد برای سرمایهگذاری در بخش عمومی با دادن اولویت به طرحهای بزرگ که قبلاً تامین مالی شدهاند، تسریع در روند پیشرفت تامین مالی و تجدید ساختار شرکتهای مهم بخش عمومی، متنوعسازی اقتصاد و افزایش خالص صادرات، جایگزینی وارداتی که میتواند در داخل تولید شود و بهبود تراز پرداختها در حال انجام است. وی بیان کرد: اکنون که جهان با یک بحران مالی اقتصادی بزرگ روبرو است وقت مناسبی است تا نگاهی به یک اقتصاد نو ظهور مثل آنگولا شود. نونسی با اشاره به اینکه کشور آنگولا درحال تجربه یک دوره بسیار خوب بازسازی است اذعان داشت: این دوره همراه با ثبات سیاسی و اجتماعی است که فرصتی عالی برای کسب و کار و بهرهگیری از فنآوریهای کیفی است. چند ماه بعد در ژانویه 2010 ما میزبان مسابقات فوتبال آفریقا خواهیم بود. نگاه آفریقا به آنگولا است. ما از این مشارکت بینالمللی در سرمایهگذاریهای کلانی که باید برای آماده شدن برای برگزاری این مسابقات بویژه در زمینه زیرساختهای گردشگری انجام دهیم، استقبال میکنیم. وی با بیان این مطلب که سرمایهگذاری در آنگولا نه تنها سودآور است بلکه مطمئن هم است اظهارداشت: دولت آنگولا در حال برداشتن گامهایی برای تقویت موسساتی است که درگیر جذب سرمایه خارجی هستند و همچنین تقویت سرمایهگذاری بخش خصوصی است. موسسه ملی سرمایهگذاری بخش خصوصی در حال تجدید ساختار است تا بتواند در قبال الزامات اقتصاد ملی و سرمایهگذاریهای بخش خصوصی پاسخگو باشد. یک بانک توسعهایی حدوداً سه سال پیش صرفاً جهت فعالیت در زمینه متنوعسازی اقتصاد آنگولا با استفاده از درآمدهای نفت تاسیس شده است. وی اظهار امیدواری کرد: که این فرصت از جنبههایی نشان داده باشد که آنگولا یک کشور با آینده درخشان است که ارزش دارد در آن حضور داشت. این حضور نباید وقتی انجام گیرد که جهان بحران مالی کنونی را پشت سر گذاشته است بلکه لازم است اکنون در آنگولا حضور داشت. نونسی در پایان یادآور شد: ما همه را جهت پیوستن به خودمان دعوت میکنیم تا آنگولا را به کشوری تبدیل کنیم که، به قول رییسجمهوری آنگولا جوز اداواردو سانتوز، کشوری خوب برای زندگی باشد.